Trẻ em mũm mĩm thật sự chỉ đáng yêu thôi sao? Trẻ em có thân hình “tròn trịa” khi còn nhỏ thật sự chỉ đáng yêu thôi sao? Theo số liệu của Bộ Giáo dục Đài Loan trong năm học 2024, tỷ lệ học sinh tiểu học trên toàn Đài Loan bị thừa cân và béo phì lên tới 23,6%, tương đương gần 1 trong 4 học sinh đang gặp vấn đề về cân nặng vượt mức khuyến nghị. Cục Quản lý Sức khỏe Quốc dân (HPA) chỉ ra rằng béo phì ở trẻ em không chỉ liên quan đến sức khỏe thể chất mà còn có thể ảnh hưởng đến tâm lý, giao tiếp xã hội và kết quả học tập.

Quan niệm “trẻ con mập thì không sao” cũng có thể khiến vấn đề cân nặng của trẻ bị bỏ qua. Dẫn số liệu từ Khảo sát Phỏng vấn Sức khỏe Quốc dân năm 2021, HPA cho biết trong số trẻ từ 3 tuổi đến dưới 12 tuổi, có 46,8% người chăm sóc không thể nhận biết chính xác trẻ có bị thừa cân hay không, do cho rằng cân nặng của trẻ vừa đủ hoặc không biết. Trong số trẻ bị thừa cân và béo phì, có tới 59,1% chưa thực hiện bất kỳ biện pháp kiểm soát cân nặng nào.Thói quen ăn uống của trẻ có liên quan mật thiết đến việc duy trì cân nặng khỏe mạnh. Bổ sung rau củ và trái cây cân đối giúp hình thành lối sống lành mạnh. (Ảnh／MamaBaby)

Béo phì ở trẻ em có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính khi trưởng thành
HPA cho biết các bằng chứng y học cho thấy béo phì ở trẻ em có thể khiến tình trạng huyết áp, mỡ máu bất thường, gan nhiễm mỡ và các bệnh chuyển hóa xuất hiện sớm hơn. Béo phì cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính khi trưởng thành, vì vậy việc quản lý cân nặng khỏe mạnh từ thời thơ ấu ngày càng được chú trọng.

Theo Khảo sát Phỏng vấn Sức khỏe Quốc dân năm 2021 của HPA, gần một nửa số người chăm sóc trẻ từ 3 tuổi đến dưới 12 tuổi không thể đánh giá chính xác tình trạng cân nặng của trẻ. Trong đó, 46,8% cho rằng cân nặng của trẻ vừa đủ hoặc không biết trẻ có bị thừa cân hay không. Ngay cả trong nhóm trẻ đã bị thừa cân hoặc béo phì, vẫn có 59,1% chưa thực hiện các biện pháp kiểm soát cân nặng.

Khảo sát cũng cho thấy khi cha mẹ nhận thức chính xác về tình trạng cân nặng thực tế của trẻ, có tới 63,5% sẵn sàng thực hiện các biện pháp kiểm soát cân nặng cho trẻ. Vì vậy, HPA chỉ ra rằng nâng cao nhận thức chính xác của người chăm sóc về tình trạng cân nặng của trẻ là một bước quan trọng để phát hiện và can thiệp sớm.

Hoạt động thể chất và lượng rau quả vẫn còn nhiều dư địa để cải thiện
Bên cạnh vấn đề cân nặng, mức độ vận động và chế độ ăn uống hằng ngày của trẻ cũng đang được quan tâm.

Các số liệu liên quan cho thấy chỉ khoảng 35% trẻ đạt khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về 60 phút hoạt động thể chất cường độ vừa đến mạnh mỗi ngày. Về lượng rau quả, có tới 96% trẻ chưa đạt mức khuyến nghị mỗi ngày là 3 phần rau và 2 phần trái cây.

HPA cho biết cân nặng khỏe mạnh của trẻ có mối liên hệ chặt chẽ với lối sống hằng ngày. Vì vậy, các biện pháp liên quan không chỉ tập trung vào con số cân nặng mà còn hướng đến hoạt động thể chất, chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt.Chế độ ăn nhiều chất béo và calo có thể khiến việc kiểm soát cân nặng ở trẻ trở nên khó khăn hơn. Xây dựng thói quen ăn uống cân bằng nên bắt đầu từ những bữa ăn hằng ngày. (Ảnh／MamaBaby)

Trường học thúc đẩy “85210” - mật mã sức khỏe
HPA chỉ ra rằng béo phì và các vấn đề sức khỏe là kết quả của lối sống tích lũy trong thời gian dài. Vì vậy, bên cạnh các biện pháp can thiệp sức khỏe từ giai đoạn mang thai và trước tuổi đi học, trường học cũng là môi trường quan trọng để xây dựng thói quen sống lành mạnh cho trẻ. Bộ Y tế và Phúc lợi cùng Bộ Giáo dục Đài Loan phối hợp triển khai Chương trình Trường học Thúc đẩy Sức khỏe, đưa cân nặng khỏe mạnh vào nhóm trọng điểm, đồng thời phối hợp quảng bá “85210” - mật mã sức khỏe, đưa các hành vi lành mạnh từ trường học đến gia đình. “85210” bao gồm:

8: Ngủ đủ 8 giờ mỗi ngày.
5: Ăn đủ 5 phần rau và trái cây mỗi ngày.
2: Thời gian sử dụng màn hình 3C dưới 2 giờ mỗi ngày.
1: Vận động 1 giờ mỗi ngày.
0: Uống nhiều nước lọc, không uống đồ uống có đường.

Sử dụng máy tính BMI trẻ em để nắm rõ tình trạng cân nặng
HPA cũng nhắc nhở phụ huynh có thể sử dụng “Máy tính chỉ số khối cơ thể (BMI) theo giá trị khuyến nghị về tăng trưởng dành cho trẻ em và thanh thiếu niên” do cơ quan chức năng cung cấp. Chỉ cần nhập tuổi, chiều cao và cân nặng của trẻ, phụ huynh có thể biết tình trạng cân nặng hiện tại của trẻ có nằm trong phạm vi khỏe mạnh hay không.

Ngoài ra, phụ huynh cũng có thể tải xuống “Sổ tay Giáo dục Sức khỏe Trẻ em” để tham khảo thông tin sức khỏe phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ. Thông qua chế độ ăn uống cân bằng và lối sống năng động, phụ huynh có thể giúp trẻ xây dựng lối sống lành mạnh.

HPA cho biết việc duy trì cân nặng khỏe mạnh ở trẻ cần được quan tâm liên tục từ giai đoạn mang thai cho đến tuổi đi học. Thông qua sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và hệ thống chăm sóc sức khỏe để xây dựng môi trường hỗ trợ, các hành vi lành mạnh có thể trở thành một phần trong cuộc sống hằng ngày của trẻ.

Bài viết được sử dụng với sự cho phép của MamaBaby.