ตื่นนอนแล้วขยับตัวไม่ได้ บางครั้งเห็นเงาดำหรือได้ยินเสียง เป็นประสบการณ์ที่เรียกกันว่า "ผีอำ" แต่มีคำอธิบายทางการแพทย์ โดยดร.เฉิน อี่เผิง (陳苡芃) แพทย์ประจำแผนกจิตเวช Taipei City Hospital Renai Branch (臺北市立聯合醫院 仁愛院區) ระบุว่าเกิดจากสมองตื่นแล้ว แต่ร่างกายยังไม่กลับมาทำงานตามปกติ ส่วนใหญ่ไม่เป็นอันตราย และการปรับท่านอนกับเวลานอนให้สม่ำเสมออาจช่วยลดโอกาสเกิดอาการ

อาการอัมพาตขณะหลับมักเกิดช่วงใกล้ตื่น เมื่อสมองรู้สึกตัวแต่ร่างกายยังอยู่ในภาวะหลับ ผู้ป่วยจึงรู้สึกตัวแต่ขยับไม่ได้ และมักกลับมาเป็นปกติภายในไม่กี่นาที ภาพจากความฝันที่ยังหลงเหลืออาจทำให้เห็นเงาดำ ได้ยินเสียง หรือรู้สึกเหมือนมีแรงกดที่หน้าอก จนเกิดความกลัวอย่างรุนแรง

การนอนน้อย นอนดึก เปลี่ยนกะกลางวันกลางคืนบ่อย เจ็ตแล็ก และความเครียด อาจเพิ่มโอกาสเกิดอาการ ท่านอนก็มีส่วนเช่นกัน โดยการนอนหงายอาจกระตุ้นอาการได้ง่ายกว่า ขณะที่การนอนตะแคงช่วยลดโอกาสเกิดได้ ผู้ที่เกิดอาการบ่อยควรเริ่มจากปรับเวลานอนให้สม่ำเสมอและเปลี่ยนท่านอน

อย่างไรก็ตาม การตื่นแล้วขยับตัวไม่ได้ไม่ได้หมายความว่าเป็นอัมพาตขณะหลับเสมอไป โรคเกี่ยวกับการนอนหรือระบบประสาทบางชนิดก็อาจมีอาการคล้ายกัน เช่น หลับไปกะทันหันในตอนกลางวัน หรือยังขยับร่างกายไม่ได้หลังตื่น หากแยกสาเหตุไม่ได้หรือเกิดซ้ำบ่อย ควรพบแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม

หากเกิดอาการและมีคนอยู่ใกล้ ควรบอกอีกฝ่ายไว้ล่วงหน้า หากได้ยินเสียงครางหรือเห็นว่ากำลังดิ้นรน สามารถช่วยสัมผัสหรือตบเบาๆ เพื่อกระตุ้นให้กล้ามเนื้อกลับมาทำงาน ผู้ที่มีอาการควรเตือนตัวเองว่าเป็นภาวะชั่วคราวทางร่างกาย เพื่อลดความกลัว และควรรักษาเวลานอนให้สม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงการนอนหงาย และลดความเครียด หากยังเกิดซ้ำควรปรึกษาแพทย์