เมื่อวันที่ 29 มกราคม สำนักพิมพ์มติชน ร่วมกับมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จัดงานเปิดตัวหนังสือ “พระตะบอง: ดินแดนใต้เงา 2 รัฐ” ณ ห้องประชุม ศ.ดร.สุดใจ เหล่าสุนทร (ห้อง 201) โดยมีผู้เขียน ได้แก่ ผศ.ดร.ณัฐพร ไทยจงรักษ์ อาจารย์คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และ ดร.ยิ่งยศ บุญจันทร์ อาจารย์คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ร่วมเสวนา ดำเนินรายการโดย ดร.ชิติพัทธ์ สุนทรสารทูล

บรรยากาศภายในงานตั้งแต่เวลา 15.00 น. มีผู้เข้าร่วมอย่างคับคั่ง ทั้งนิสิต นักศึกษา นักวิชาการ และประชาชนทั่วไป สะท้อนความสนใจต่อประเด็นประวัติศาสตร์ภูมิภาคและความสัมพันธ์ระหว่างรัฐชาติ

ผศ.ดร.ณัฐพร กล่าวถึงจุดเด่นของหนังสือว่า มุ่งนำเสนอภาพพระตะบองที่ไม่ยึดติดเพียงประเด็นการเสียดินแดนหรือสงคราม หากแต่เปิดพื้นที่ให้กับมุมมองที่หลากหลาย ซึ่งบางประเด็นยังมีข้อถกเถียงกันอยู่ในตัวหลักฐานทางประวัติศาสตร์

เขาอธิบายว่า หน้าที่ของนักประวัติศาสตร์ไม่ใช่การตัดสินว่าใครถูกหรือผิด แต่คือการนำเสนอข้อมูลจากหลายฝ่าย ทั้งมุมมองของฝรั่งเศส สยาม และกัมพูชา เพื่อให้ผู้อ่านใช้วิจารณญาณของตนเอง การเข้าถึงแหล่งข้อมูลที่หลากหลายจะช่วยเพิ่มมิติให้กับการศึกษาประวัติศาสตร์

เมื่อถูกถามถึงการมองพระตะบองนอกกรอบ “ชุมชนจินตกรรมที่ผูกกับรัฐชาติ” ผศ.ดร.ณัฐพร ระบุว่า พระตะบองมีลักษณะเป็นดินแดนที่มีเอกเทศเฉพาะตัว ในทุกยุคสมัยทางการเมือง เมืองแห่งนี้มักกลายเป็นฐานสำคัญของการต่อต้าน ทั้งต่อรัฐบาลในพนมเปญ และในบางช่วงก็มีบทบาทของฝั่งไทยเข้ามาเกี่ยวข้อง

เขายกตัวอย่างช่วงหลังสงครามกลางเมืองกัมพูชา ซึ่งยังเหลือเพียงพระตะบองและพนมเปญที่เขมรแดงไม่สามารถยึดครองได้ แสดงให้เห็นถึงความสามารถของพระตะบองในการดำรงอยู่และรับแรงปะทะจากทั้งสองฝ่ายอย่างชัดเจน