Nhiều phụ nữ nhận thấy mình dễ lo âu hơn sau khi mang thai. Chỉ một cơn đau bụng nhẹ, một lần chóng mặt, một đêm mất ngủ hay thậm chí một bản tin trên mạng cũng có thể khiến thai phụ hoảng sợ. Có người thức dậy giữa đêm nhiều lần để kiểm tra thai máy, có người liên tục tìm kiếm thông tin về sảy thai hoặc dị tật thai nhi, và cũng có người vẫn không ngừng lo lắng dù mọi lần khám thai đều bình thường.
Các bác sĩ sản phụ khoa cho biết mang thai là một trong những giai đoạn thay đổi lớn nhất về thể chất và tinh thần của người phụ nữ. Khi cơ thể bắt đầu nuôi dưỡng một sinh linh mới, não bộ sẽ tự nhiên bước vào trạng thái cảnh giác cao để giảm thiểu mọi rủi ro. Tuy nhiên, nếu sự lo âu kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ, việc ăn uống và sinh hoạt hằng ngày, thai phụ sẽ càng thêm mệt mỏi cả về thể chất lẫn tinh thần.
Vì sao phụ nữ mang thai dễ lo âu hơn?
Phần lớn cảm giác lo âu trong thai kỳ bắt nguồn từ những thay đổi sinh lý. Các bác sĩ cho biết nồng độ estrogen và progesterone tăng mạnh trong thai kỳ sẽ ảnh hưởng đến sự ổn định cảm xúc và phản ứng với căng thẳng. Đồng thời, hạch hạnh nhân (amygdala) – vùng não chịu trách nhiệm nhận biết nguy hiểm và nỗi sợ – cũng hoạt động mạnh hơn, khiến thai phụ nhạy cảm hơn với các tín hiệu rủi ro. Đây là một cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể.
Trong thai kỳ, cơ thể người mẹ cần nâng cao sự cảnh giác để tránh nhiễm bệnh, tai nạn và các nguy cơ từ môi trường. Vì vậy, nhiều thai phụ đột nhiên sợ té ngã, sợ bị bệnh, sợ đi xe, thậm chí trở nên quá thận trọng với thực phẩm, thuốc men và môi trường xung quanh. Các chuyên gia tâm lý cho biết điều này không có nghĩa là thai phụ yếu đuối, mà là não bộ đang chuyển sang chế độ "bảo vệ em bé".
Thẻ nhắc nhở nuôi dạy con sử dụng các tình huống theo từng giai đoạn phát triển để giúp cha mẹ nắm bắt những cột mốc quan trọng và các điểm chăm sóc cần lưu ý trong quá trình trưởng thành của trẻ. (Ảnh / Mombaby cung cấp)
Tuy nhiên, môi trường thông tin hiện đại lại khiến bản năng này bị khuếch đại. Nhiều thai phụ liên tục tìm kiếm triệu chứng và các trường hợp tương tự trên mạng, càng đọc càng lo. Các thuật toán cũng liên tục đề xuất những nội dung liên quan, khiến não bộ luôn ở trong trạng thái "nguy hiểm có thể xảy ra". Lâu dần, ngay cả khi không có vấn đề thực sự, cơ thể vẫn duy trì trạng thái căng thẳng.
Hạn chế tìm kiếm quá mức, đừng để Internet trở thành nguồn gây áp lực
Để giảm lo âu trong thai kỳ, các chuyên gia khuyến nghị trước tiên nên hạn chế việc tìm kiếm thông tin trên mạng một cách liên tục.
Nhiều thai phụ có thói quen lên mạng ngay khi xuất hiện triệu chứng, nhưng thông tin trên Internet thường chứa nhiều trường hợp hiếm gặp hoặc nghiêm trọng. Các bác sĩ cho biết thuật toán thường ưu tiên nội dung có nguy cơ cao hoặc gây cảm xúc mạnh, khiến thai phụ dễ lầm tưởng rằng các biến chứng nguy hiểm xảy ra rất phổ biến.
Thay vì liên tục tra cứu, các chuyên gia khuyến nghị nên lựa chọn những nguồn thông tin đáng tin cậy như bác sĩ sản khoa, tài liệu hướng dẫn của bệnh viện hoặc các trang web y tế chính thức. Nếu thực sự lo lắng, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ thay vì tự chẩn đoán qua các bình luận trên mạng.
Ngoài ra, các bác sĩ cũng nhắc rằng thai phụ không cần tự yêu cầu mình phải có một "thai kỳ hoàn hảo". Nhiều người tự trách bản thân chỉ vì ăn sai một bữa, thức khuya một lần hoặc có một ngày tâm trạng không tốt. Thực tế, thai nhi không mong manh như nhiều người vẫn nghĩ. Ngược lại, căng thẳng kéo dài mới là điều ảnh hưởng nhiều hơn đến sức khỏe.
Các chuyên gia khuyến nghị duy trì vận động đều đặn, tập hít thở sâu, chia sẻ cảm xúc và tiếp cận nguồn thông tin đáng tin cậy để giảm lo âu trong thai kỳ và bảo vệ sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. (Ảnh / Mombaby cung cấp)
Học cách phân biệt giữa rủi ro thực sự và nỗi sợ do tưởng tượng
Các chuyên gia tâm lý cho biết lo âu thường khiến con người nhầm lẫn giữa "có khả năng xảy ra" và "chắc chắn sẽ xảy ra". Ví dụ, thấy người khác sảy thai liền nghĩ mình cũng sẽ như vậy, hoặc đọc tin về tai biến sản khoa rồi cho rằng mình sẽ không thể sinh nở an toàn. Vì vậy, điều quan trọng đầu tiên là học cách phân biệt giữa rủi ro thực tế và nỗi sợ do lo âu tạo ra.
Các chuyên gia khuyến nghị một số cách giúp giảm lo âu trong thai kỳ.
Thứ nhất, hạn chế thời gian tìm kiếm thông tin. Chỉ nên tra cứu vào thời điểm cố định trong ngày, thay vì liên tục theo dõi các nội dung về rủi ro thai kỳ.
Thứ hai, tạo cảm giác thư giãn cho cơ thể. Đi bộ đều đặn, yoga cho bà bầu, tập hít thở sâu và các bài tập kéo giãn đều giúp giảm lo âu và cải thiện giấc ngủ.
Thứ ba, hãy chia sẻ những điều khiến bạn lo lắng. Nhiều thai phụ thường chịu đựng một mình, nhưng khi nói ra, não bộ sẽ bớt rơi vào vòng luẩn quẩn của những suy nghĩ tiêu cực.
Thứ tư, hãy chấp nhận rằng mình không cần hoàn hảo. Một thai kỳ khỏe mạnh không có nghĩa là hoàn toàn không lo lắng, mà là biết chăm sóc cảm xúc của bản thân ngay cả khi vẫn còn bất an.
Các chuyên gia tâm lý cũng nhắc rằng nếu thai phụ bị mất ngủ kéo dài, chán ăn, suy sụp cảm xúc, lên cơn hoảng loạn hoặc khóc liên tục, hãy chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn. Sức khỏe tinh thần trong thai kỳ cũng quan trọng như sức khỏe thể chất và là một phần của việc chăm sóc thai sản.
Bài viết được đăng tải theo sự cho phép của Mombaby.
