เปิดเบื้องลึก ย้อนเบื้องหลัง ก่อน ‘นกฮูก’ จะกลับบ้าน ชิ้นเอก ‘ถวัลย์ ดัชนี’ 50 ปีแห่งประวัติศาสตร์
นิทรรศการ “นกฮูกกลับบ้าน” (Homecoming of the Owl by Thawan Duchanee) ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร นับเป็นเหตุการณ์สำคัญของวงการศิลปะร่วมสมัยไทย โดยเป็นความร่วมมือระหว่าง หอศิลป์ กทม., พิพิธภัณฑ์ศิลปะ 129 และ The Art Auction Centerผลงาน “the Owl” ของศิลปินแห่งชาติ ถวัลย์ ดัชนี สร้างขึ้นเมื่อปี 1974 ในนาม “มหาอุมมังคชาดก” ถ่ายทอดพระพุทธเจ้าในชาติภพที่เสวยพระชาติเป็นนกเค้าแมว ก่อนถูกนำไปเก็บรักษาในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ยาวนานกว่า 50 ปี และเดินทางกลับมาแสดงในประเทศไทยเป็นกรณีพิเศษเยาวณี นิรันดร ตัวแทนพิพิธภัณฑ์ศิลปะ 129 เปิดเผยว่า ผลงานชิ้นนี้ถือเป็นงานดรออิ้งที่ดีที่สุดของถวัลย์ และได้รับการคัดเลือกเป็นภาพปกหนังสือ The Buddhist Art of Thawan Datchani ซึ่งจัดพิมพ์ในปี 1981 โดยสำนักพิมพ์ Iñigo von Oppersdorff ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ปัจจุบันกลายเป็นหนังสือหายากที่นักสะสมให้คุณค่าสูงมากภายในนิทรรศการยังมีการเสวนาพิเศษ ถ่ายทอดเรื่องราวเบื้องหลังการสร้างสรรค์ การจัดพิมพ์ และการตีความงานพุทธศิลป์ในมุมมองร่วมสมัย โดย Emmanuel von Oppersdorff อดีตประธานสำนักพิมพ์ เล่าว่า งานชุดทศชาติใช้เทคนิคการพิมพ์แบบดูเพล็กซ์สองสี เพื่อให้ใกล้เคียงต้นฉบับมากที่สุดเขายังมองว่าผลงานของถวัลย์ไม่ได้เล่าเรื่องพุทธประวัติอย่างตรงไปตรงมา หากแต่ซ่อนนัยยะหลายชั้น เปิดพื้นที่ให้ผู้ชมตีความด้วยตนเอง สะท้อนการเดินทางระหว่างกิเลส ความดี และการตรัสรู้ ซึ่งเป็นเสน่ห์เฉพาะตัวของศิลปินผู้นี้การกลับมาของ “นกฮูก” ครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงการนำผลงานศิลปะกลับบ้าน หากแต่เป็นการทบทวนคุณค่าและจิตวิญญาณของศิลปะไทยร่วมสมัยในบริบทโลก
