สำหรับเฉิน เย่ฟาง (Chen Yefang) การเป็น “นักเขียน” ไม่เคยอยู่ในแผนชีวิตของเธอตั้งแต่แรก เธอไม่ได้เริ่มต้นบนโต๊ะเขียนหนังสือ แต่ชีวิตที่ผลักดันให้เธอต้องเปลี่ยนบทบาทครั้งแล้วครั้งเล่า จนในที่สุดก็นำเธอมาสู่เส้นทางนี้ จากหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่ตั้งอยู่ในกาลิมันตันตะวันตก ประเทศอินโดนีเซีย จนถึงไซต์งานก่อสร้างในไต้หวัน ชีวิตของเธอเต็มไปด้วยการย้ายถิ่นและการเรียนรู้วิธี “ยืนหยัด” ในทุกบทบาทที่ต้องเผชิญ

เมื่อมาถึงไต้หวันใหม่ ๆ เธอฟังและพูดภาษาฮกเกี้ยนหรือภาษาจีนไม่ได้เลย ต้องใช้ท่าทางสื่อสารกับคนอื่น ๆ ในไซต์งาน และเริ่มจากงานพื้นฐานที่สุด ความโดดเดี่ยวจากกำแพงภาษาเคยทำให้เธอรู้สึกเหมือนถูกแยกออกจากสังคม แต่ในข้อจำกัดนั้นเอง เธอเริ่มจดคำภาษาฮกเกี้ยนที่ได้ยินด้วยอักษรโรมันอินโดนีเซีย ตั้งแต่คำศัพท์จนถึงประโยคสนทนา จนวันหนึ่งเธอสามารถพูดคุยกับช่างฝีมือในไซต์งานได้อย่างเป็นธรรมชาติ

หลังแต่งงาน เธอเข้าเรียนคลาสเรียนอักษรจีนสำหรับผู้อพยพใหม่ แต่พบว่าไม่มีหลักสูตรภาษาจีนระดับสูงให้เรียน เธอจึงต้องค้นคว้าด้วยตนเอง เธอใช้อักษรโรมันอินโดนิเซียเขียนเทียบเสียงสัญลักษณ์จู้อิน (注音) ลงบนกระดาษโน้ต (เช่น ㄍ = ke) แล้วติดไว้บนแป้นพิมพ์เพื่อฝึกพิมพ์ภาษาจีน เธอยังดาวน์โหลดเกมออนไลน์ของไต้หวัน ใช้การสนทนากับผู้เล่นแบบเรียลไทม์เป็นการฝึกพิมพ์และอ่านภาษาจีน ทุกภารกิจในเกมกลายเป็นแบบฝึกหัดการอ่าน และทุกบทสนทนากลายเป็นการฝึกทำความเข้าใจภาษา

วันหนึ่ง เธอพบหนังสือเรียนภาษาจีนระดับประถมในกองรีไซเคิลของเพื่อนบ้าน เธอนำกลับมาบ้าน ลบรอยดินสอ และเริ่มลอกตัวอักษรทุกตัวใหม่ทั้งหมด รวมถึงฝึกแต่งประโยคด้วยคำศัพท์และสำนวนที่เพิ่งเรียนรู้

ในเวลาเดียวกัน เธอก็เริ่มยืมหนังสือจากห้องสมุด ตั้งแต่หนังสือนิทานภาพ ไปจนถึงนิทานที่ยังมีจู้อินประกอบ และในที่สุดเธอก็สามารถอ่านนิยายที่ไม่มีจู้อินได้อย่างคล่องแคล่ว เธอยังยืมหนังสือกฎหมายแรงงานมาอ่าน จนภาษาไม่ใช่แค่ทักษะ แต่เป็นเครื่องมือทำให้เธอ “เข้าใจโลกนี้มากขึ้น”

เมื่อลูก ๆ เริ่มเข้าโรงเรียน เธอได้งานประจำงานแรกเป็นล่ามให้แรงงานต่างชาติ เธอแปลสัญญา เอกสาร และช่วยแรงงานสื่อสารกับนายจ้าง รวมทั้งอธิบายขั้นตอนการทำงาน ประสบการณ์นี้ทำให้เธอรู้จัก “ถ่ายทอดเรื่องยากให้เข้าใจง่าย”

ต่อมา เธอได้รับการว่าจ้างเป็นที่ปรึกษาแรงงานของรัฐบาลท้องถิ่น เธอได้เรียนรู้การเขียนเอกสารทางราชการ ข่าวประชาสัมพันธ์ และเอกสารให้ความรู้ด้านกฎหมายแรงงาน การฝึกเขียนจำนวนมากทำให้ภาษาของเธอแม่นยำและมีพลังมากขึ้น

ปี 2023 เธอส่งผลงานเข้าประกวดโครงการ “รางวัลวรรณกรรมแรงงานอพยพ” เป็นครั้งแรก และผลงานภาษาอินโดนีเซียของเธอได้รับรางวัลรองชนะเลิศ
 ในปีถัดมา เธอส่งผลงานแบบสองภาษา (อินโดนีเซีย–จีน) และคว้ารางวัลชนะเลิศทันที
 ในตอนนั้นเอง เธอรู้ว่า— การเขียน คือวิธีที่เธอสนทนากับโลก คือเครื่องมือสร้างสรรค์ เปล่งเสียง และเติมความหมายให้กับชีวิต

ปัจจุบัน เฉิน เย่ฟางเป็นนักเขียนรับเชิญของสำนักพิมพ์ CommonWealth Magazine และยังคงใช้ภาษาของเธอเป็นพลังในการขับเคลื่อนสังคมพหุวัฒนธรรม

เธออยากฝากข้อความถึงผู้อพยพใหม่และแรงงานต่างชาติทุกคนที่กำลังพยายามใช้ชีวิตในไต้หวันว่า:

“หากลงมือทำอย่างเต็มที่แล้วแต่ผลลัพธ์ไม่เป็นดั่งหวัง
 ย่อมมีเหตุผลอันลึกซึ้งซ่อนอยู่
 พระเจ้าไม่ให้ความพ่ายแพ้แก่เรา
 ไม่มีใครเป็นผู้แพ้โดยแท้จริง
 เพราะทุกอุปสรรค ล้วนหล่อหลอมให้คุณแข็งแกร่งและมีปัญญายิ่งกว่าเดิม”