Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2025 do UBND Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, nhiều doanh nghiệp trong nước và FDI cho biết việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh hiện vẫn còn nhiều rào cản, khiến quá trình chuyển đổi xanh gặp khó khăn.
Vẫn khó tiếp cận vốn xanh
Ông Thiều Phương Nam, Tổng Giám đốc Qualcomm Việt Nam – Thái Lan – Lào – Campuchia, cho biết doanh nghiệp đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2040. Là ngành sản xuất chip tiêu thụ năng lượng lớn, Qualcomm cam kết mỗi thế hệ chip sẽ giảm thêm 10% điện năng. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là vốn đầu tư, nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ chế hỗ trợ phù hợp.
Ông Phan Ngọc Ánh, Giám đốc Công ty Công nghệ Năng lượng Alena, nhận định khó khăn lớn nhất khi vay vốn xanh nằm ở khâu thẩm định, chứ không phải thủ tục hồ sơ. Đặc biệt, doanh nghiệp xuất khẩu phải đáp ứng rất nhiều tiêu chí quốc tế, khiến việc xét duyệt trở nên khó khăn hơn.
Đối với doanh nghiệp nội địa, khó khăn còn tăng gấp bội do không có yêu cầu bắt buộc từ đối tác trong nước liên quan đến chuyển đổi xanh, dẫn đến thiếu tài liệu chứng minh. Tổ chức tín dụng vì lo ngại rủi ro sử dụng vốn sai mục đích nên thẩm định rất chặt chẽ.
Thị trường tài chính xanh Việt Nam tăng trưởng mạnh
Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cho biết từ năm 2023, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước đã thúc đẩy phát triển tín dụng xanh và trái phiếu xanh. Đến cuối 2024, thị trường tài chính xanh Việt Nam đã có chuyển biến rõ rệt với khoảng 1,2 tỉ USD trái phiếu xanh được phát hành bởi Vingroup, BIM Group, BIDV và nhiều tổ chức tài chính khác.
Dư nợ tín dụng xanh đạt gần 700.000 tỉ đồng, phản ánh nhu cầu vốn cho dự án thân thiện môi trường ngày càng cao.
Bộ Tài chính cũng đã xây dựng bộ tiêu chí gồm 72 chỉ số để đánh giá mức độ “xanh” của từng ngành nghề. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần có bộ tiêu chí riêng phù hợp năng lực của mình, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa vốn hạn chế về công nghệ và chi phí tuân thủ ESG.
Đẩy mạnh tín dụng xanh để hỗ trợ doanh nghiệp
Theo đề án chuyển đổi xanh Thành phố Hồ Chí Minh (2026–2035, tầm nhìn 2050), thành phố cần khoảng 900.000 tỉ đồng trong 10 năm tới để đạt mục tiêu đô thị xanh.
Bộ Tài chính đang xây dựng kế hoạch đầu tư công 2026–2030, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được ưu tiên hỗ trợ cho các dự án giao thông xanh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Đồng thời, thị trường trái phiếu Chính phủ đang được hoàn thiện để thúc đẩy niêm yết và tăng minh bạch, qua đó giúp thị trường trái phiếu doanh nghiệp – đặc biệt là trái phiếu xanh – phát triển mạnh hơn.
Thủ tướng đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước trình nghị định hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp triển khai dự án xanh, kinh tế tuần hoàn hoặc áp dụng chuẩn ESG.
Nhiều ngân hàng thương mại cũng đang mở rộng tín dụng xanh:
- BIDV: dư nợ đạt 000 tỉ đồng, hỗ trợ 1.623 khách hàng và 2.143 dự án.
- Agribank: dư nợ đạt 300 tỉ đồng.
Tính đến ngày 30-9, toàn hệ thống ngân hàng ghi nhận dư nợ tín dụng xanh 744.000 tỉ đồng, tăng 9,4% so với cuối năm trước và chiếm gần 4,2% tổng dư nợ nền kinh tế. Vốn xanh tập trung nhiều vào năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và nông nghiệp xanh.
