Ph&acircn t&iacutech t&igravenh trạng việc l&agravem của di d&acircn mới: Hiện trạng v&agrave th&aacutech thức
T&iacutenh đến cuối th&aacuteng 7 năm 2024, số lượng di d&acircn mới tại Đ&agravei Loan đ&atilde vượt qua con số 600.000 người. Nếu t&iacutenh cả thế hệ thứ hai của di d&acircn mới, quy m&ocirc d&acircn số n&agravey trở th&agravenh một nh&oacutem kh&ocircng thể bỏ qua trong sự ph&aacutet triển của x&atilde hội Đ&agravei Loan. Từ những năm 2000, ch&iacutenh phủ Đ&agravei Loan đ&atilde nhận thức được t&aacutec động của nh&oacutem di d&acircn mới n&agravey đối với nhiều kh&iacutea cạnh của Đ&agravei Loan v&agrave bắt đầu x&acircy dựng c&aacutec ch&iacutenh s&aacutech li&ecircn quan. Cơ quan ch&iacutenh chịu tr&aacutech nhiệm l&agrave Sở Di d&acircn thuộc Bộ Nội ch&iacutenh, tuy nhi&ecircn, c&aacutec cơ quan kh&aacutec như Bộ Gi&aacuteo dục, Bộ Lao động, Bộ Y tế v&agrave Ph&uacutec lợi x&atilde hội cũng thực hiện c&aacutec kế hoạch v&agrave chương tr&igravenh nhằm hỗ trợ di d&acircn mới v&agrave con c&aacutei của họ nhanh ch&oacuteng h&ogravea nhập v&agraveo x&atilde hội Đ&agravei Loan. Từ kết quả c&oacute được, hai thập kỷ nỗ lực đ&atilde được di d&acircn mới c&ocircng nhận, v&agrave nhiều di d&acircn mới đ&atilde khẳng định m&igravenh trong nhiều lĩnh vực. Tuy nhi&ecircn, kh&ocircng thể phủ nhận rằng vẫn c&ograven nhiều th&aacutech thức để di d&acircn mới đạt được sự h&ogravea nhập thực sự v&agraveo x&atilde hội Đ&agravei Loan.
B&agravei viết n&agravey sẽ tập trung thảo luận về vấn đề việc l&agravem của di d&acircn mới. Theo b&aacuteo c&aacuteo &ldquoKhảo s&aacutet nhu cầu đời sống của di d&acircn mới&rdquo do Sở Di d&acircn c&ocircng bố năm 2023, tỷ lệ tham gia lao động của di d&acircn mới đạt 75,01%, cao hơn so với tỷ lệ 59,17% của người Đ&agravei Loan. Tuy nhi&ecircn, do nhiều nguy&ecircn nh&acircn, phần lớn di d&acircn mới chỉ l&agravem việc trong c&aacutec ng&agravenh c&oacute y&ecircu cầu thấp như qu&aacuten ăn, dịch vụ vệ sinh, l&agravem đẹp, hoặc c&aacutec c&ocircng việc lao động như l&agravem trong nh&agrave m&aacutey hoặc chế biến thủy sản. Dưới đ&acircy l&agrave một số th&aacutech thức m&agrave di d&acircn mới gặp phải trong việc l&agravem, cần được xem x&eacutet v&agrave cải thiện trong tương lai:
Hạn chế do khả năng tiếng Trung chưa th&agravenh thạo
Ngo&agravei những di d&acircn mới đến từ Trung Quốc hoặc người gốc Hoa từ Đ&ocircng Nam &Aacute, hầu hết di d&acircn mới tại Đ&agravei Loan đều gặp kh&oacute khăn trong giao tiếp do r&agraveo cản ng&ocircn ngữ, ảnh hưởng đến đời sống, c&ocircng việc, x&atilde hội v&agrave việc gi&aacuteo dục con c&aacutei. Mặc d&ugrave sau một thời gian sinh sống tại Đ&agravei Loan, họ đ&atilde c&oacute khả năng nghe v&agrave n&oacutei tiếng Trung, nhưng do thiếu kỹ năng đọc v&agrave viết, họ vẫn gặp kh&oacute khăn trong c&ocircng việc v&agrave hỗ trợ gi&aacuteo dục con c&aacutei. Đặc biệt, những người đ&atilde được đ&agraveo tạo tốt tại qu&ecirc nh&agrave (như c&oacute bằng đại học) cũng bị hạn chế bởi kỹ năng đọc v&agrave viết tiếng Trung.
Kh&oacute khăn trong việc c&ocircng nhận tr&igravenh độ học vấn
Nhiều di d&acircn mới đến Đ&agravei Loan gần đ&acircy c&oacute tr&igravenh độ học vấn cao hơn so với thế hệ trước, nhiều người c&oacute bằng tốt nghiệp trung học v&agrave đại học. Tuy nhi&ecircn, những bằng cấp n&agravey thường kh&ocircng được c&ocircng nhận tại Đ&agravei Loan hoặc quy tr&igravenh c&ocircng nhận rất kh&oacute khăn, l&agravem hạn chế cơ hội việc l&agravem của họ.
Ph&acircn biệt đối xử trong việc l&agravem
Mặc d&ugrave ch&iacutenh s&aacutech của Đ&agravei Loan đối với di d&acircn mới đ&atilde tiến bộ rất nhiều trong 20 năm qua, vẫn c&ograven tồn tại sự ph&acircn biệt đối xử với nh&oacutem n&agravey. Ngay cả khi di d&acircn mới đ&atilde đạt được tr&igravenh độ học vấn đầy đủ tại Đ&agravei Loan, họ vẫn c&oacute thể gặp kh&oacute khăn trong m&ocirci trường l&agravem việc do sự ph&acircn biệt đối xử.
Tỷ lệ tham gia bảo hiểm lao động thấp
Mặc d&ugrave tỷ lệ tham gia bảo hiểm lao động của di d&acircn mới đ&atilde tăng l&ecircn trong những năm gần đ&acircy, chỉ khoảng 30% di d&acircn mới ở Đ&agravei Loan dưới ba năm tham gia chương tr&igravenh n&agravey. Điều n&agravey một phần do giới hạn về năng lực tiếng Trung, cơ hội việc l&agravem hạn chế, v&agrave th&aacutei độ của gia đ&igravenh.
Nhiệm vụ cấp b&aacutech cần l&agravem:
- N&acircng cao năng lực tiếng Trung (bao gồm cả đọc v&agrave viết)
Cần tăng cường cơ hội học tiếng Trung cho di d&acircn mới để gi&uacutep họ h&ogravea nhập tốt hơn v&agraveo x&atilde hội Đ&agravei Loan. Điều n&agravey đặc biệt quan trọng đối với di d&acircn mới ở v&ugraveng n&ocircng th&ocircn, nơi cơ hội học tập tiếng Trung hạn chế. - Quảng b&aacute văn h&oacutea đa dạng v&agrave đ&agraveo tạo kỹ năng
Tăng cường quảng b&aacute văn h&oacutea đa dạng sẽ gi&uacutep giảm bớt định kiến đối với di d&acircn mới. Đồng thời, cần mở rộng v&agrave cải tiến c&aacutec chương tr&igravenh đ&agraveo tạo nghề để gi&uacutep di d&acircn mới c&oacute cơ hội việc l&agravem tốt hơn. - Sự hỗ trợ từ gia đ&igravenh
Sự hỗ trợ từ gia đ&igravenh, đặc biệt l&agrave từ ph&iacutea gia đ&igravenh chồng rất quan trọng trong việc gi&uacutep di d&acircn mới th&iacutech nghi v&agrave h&ogravea nhập v&agraveo x&atilde hội Đ&agravei Loan.
T&aacutec giả: Gi&aacuteo sư Lưu Mai Qu&acircn / Viện trưởng Viện Nghi&ecircn cứu Lao động, Đại học Quốc gia Ch&iacutenh Trị
