Trong xã hội Đài Loan, di dân mới không nhất thiết phải ở thế yếu.
Với số lượng các cuộc hôn nhân xuyên quốc gia ngày càng gia tăng, di dân mới đã trở thành một phần quan trọng và không thể thiếu của xã hội Đài Loan. Tương tự như các nhóm khác, di dân mới cũng phải đối mặt với các vấn đề xã hội phổ biến, đặc biệt là những tranh chấp pháp lý. Trong quá trình làm việc, tác giả của bài viết này (luật sư Vương Tùng Nguyên) đã có cơ hội hợp tác với Trạm Phục vụ của Sở Di dân tại thành phố Tân Bắc thông qua sự giới thiệu của Chi nhánh Tân Bắc thuộc Quỹ Hỗ trợ Pháp lý, nhờ vậy mà có khá nhiều cơ hội hiểu sâu hơn về những vấn đề pháp lý mà di dân mới quan tâm.
Những vấn đề pháp lý chính của di dân mới
Các vấn đề pháp lý mà di dân mới gặp phải rất đa dạng, từ vấn đề về lưu trú, các vụ án hình sự như lừa đảo hoặc giả mạo tài liệu, đến tranh chấp hợp đồng lao động hoặc các loại hợp đồng khác. Tuy nhiên, các vấn đề phổ biến nhất liên quan đến quan hệ gia đình như bạo lực gia đình, ly thân, ly hôn, quyền nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng và tranh chấp thừa kế tài sản.
Hơn 50% các trường hợp tư vấn đều có liên quan đến các vấn đề pháp lý phát sinh từ hôn nhân, cho thấy tầm quan trọng của chủ đề này. Thêm vào đó, di dân mới thường dễ bị hiểu nhầm hoặc bị tác động bởi thông tin không đúng do không hiểu rõ các quy định pháp luật, điều này khiến họ dễ rơi vào những tình huống éo le.
Khuyến nghị 1: Đối mặt với bạo lực gia đình
Di dân mới không nên chịu đựng bạo lực gia đình. Họ nên thu thập bằng chứng và nộp đơn xin lệnh bảo vệ mà không cần lo ngại về tình trạng lưu trú của mình.
Bạo lực gia đình không chỉ giới hạn ở hành động bạo lực thể chất mà còn bao gồm cả sự xâm phạm tinh thần như theo dõi, xúc phạm hoặc đe dọa. Đối với bạo lực thể chất, vết thương thường dễ nhận biết và có thể sử dụng giấy chứng nhận y tế làm bằng chứng khi nộp đơn xin lệnh bảo vệ.
Đối với các hành vi bạo lực tinh thần hoặc ngôn từ, di dân mới nên tận dụng các công cụ như tin nhắn, ghi âm hoặc video để thu thập bằng chứng. Điều này rất quan trọng vì di dân mới thường sống chung với gia đình của vợ/chồng và khó có người làm chứng cho họ.
Khuyến nghị 2: Quyền lưu trú sau ly hôn do bạo lực gia đình
Trước ngày 1 tháng 1 năm 2024, di dân mới chưa nhập quốc tịch nếu ly hôn với vợ/chồng người Đài Loan thường phải rời Đài Loan, trừ khi họ có con nhỏ đã đăng ký hộ khẩu tại Đài Loan và đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng. Tuy nhiên, quy định này đã được sửa đổi, cho phép di dân mới xin gia hạn lưu trú sau khi ly hôn do bạo lực gia đình, ngay cả khi họ không tái hôn hoặc không có con nhỏ tại Đài Loan.
Khuyến nghị 3: Quyền lưu trú sau ly hôn không liên quan đến bạo lực gia đình
Di dân mới ly hôn mà không liên quan đến bạo lực gia đình vẫn có thể xin gia hạn lưu trú nếu họ có con nhỏ đã đăng ký hộ khẩu tại Đài Loan. Điều này đòi hỏi họ phải đạt được quyền nuôi con hoặc quyền nuôi dưỡng chung với vợ/chồng cũ.
Khuyến nghị 4: Sử dụng tài nguyên xã hội khi gặp khó khăn
Khi gặp khó khăn như bạo lực gia đình hoặc bị đuổi ra khỏi nhà, di dân mới nên thông báo với cảnh sát. Cảnh sát sẽ hỗ trợ kết nối với nhân viên xã hội để cung cấp nơi ở tạm thời hoặc các hỗ trợ khác.
Tóm Lại
Di dân mới không nên cảm thấy bất lực hoặc chấp nhận sự đối xử không công bằng. Đài Loan có rất nhiều nguồn lực sẵn sàng hỗ trợ, bao gồm cả di dân mới và người nước ngoài. Việc hiểu và sử dụng các nguồn tài nguyên này một cách hiệu quả sẽ giúp di dân mới tự tin hòa nhập vào cuộc sống tại Đài Loan. 
Tác giả: Luật sư Vương Tùng Nguyên 
Luật sư của Quỹ Hỗ trợ Pháp lý/ Luật sư tư vấn tại Trạm Phục vụ của Sở Di dân tại thành phố Tân Bắc
