VSSA đề xuất điều chỉnh cơ chế giá điện nhằm thúc đẩy phát triển điện sinh khối
Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) vừa kiến nghị Chính phủ xem xét điều chỉnh một số chính sách liên quan đến điện sinh khối nhằm tạo động lực đầu tư và nâng cao khả năng đóng góp của nguồn năng lượng tái tạo này cho hệ thống điện quốc gia.Theo VSSA, mặc dù Quy hoạch điện VIII xác định điện sinh khối là một trong những nguồn năng lượng cần được ưu tiên phát triển, lĩnh vực này vẫn chưa đạt được tốc độ tăng trưởng như kỳ vọng. Hiện nay, hơn 95% sản lượng điện sinh khối của cả nước được tạo ra từ các nhà máy đường sử dụng bã mía làm nhiên liệu phát điện.Hiệp hội cho rằng mức giá mua điện hiện hành còn thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực. Theo Quyết định số 08/2020/QĐ-TTg ban hành ngày 5-3-2020, các dự án đồng phát nhiệt - điện được áp dụng mức giá 1.634 đồng/kWh, tương đương khoảng 7,03 US cent/kWh, trong khi các dự án sinh khối khác được hưởng mức 1.968 đồng/kWh, tương đương 8,47 US cent/kWh.Trong khi đó, tại Thái Lan, giá mua điện sinh khối dao động từ khoảng 14 đến 17 US cent/kWh tùy công suất nhà máy, còn tại Philippines khoảng 13 US cent/kWh. VSSA nhận định mức chênh lệch này làm giảm sức hấp dẫn đầu tư đối với các dự án trong nước.Ngoài vấn đề giá điện, việc phân loại dự án thành hai nhóm khác nhau cũng khiến các nhà máy điện sinh khối thuộc ngành đường nhận mức giá thấp hơn. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh, đồng thời tác động gián tiếp đến khả năng thu mua nguyên liệu từ nông dân và sản lượng điện cung cấp cho lưới điện quốc gia.Đặc thù sản xuất theo mùa vụ cũng là một thách thức lớn. Hiện cả 10 nhà máy điện sinh khối thuộc ngành đường phải tạm dừng hoạt động khoảng 7-8 tháng mỗi năm sau khi kết thúc vụ ép mía. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp phản ánh quá trình thanh toán tiền điện sau khi phát điện lên lưới vẫn còn kéo dài.Để tháo gỡ khó khăn, VSSA đề xuất duy trì thời hạn hợp đồng mua bán điện 20 năm, tiếp tục áp dụng cơ chế hỗ trợ giá điện và bảo đảm việc thu mua toàn bộ sản lượng điện từ các dự án đã đầu tư. Hiệp hội cũng kiến nghị áp dụng một mức giá thống nhất cho tất cả các dự án điện sinh khối ở mức 8,47 US cent/kWh thay cho cơ chế phân loại hiện nay.Theo đánh giá của VSSA, nếu các đề xuất được chấp thuận, sản lượng điện sinh khối từ ngành đường có thể tăng ít nhất gấp đôi mà không cần bổ sung công suất mới, góp phần nâng cao nguồn cung năng lượng sạch và hiệu quả hoạt động của ngành mía đường. Đối với các dự án triển khai theo Luật Điện lực 2024, hiệp hội cũng đề xuất thay cơ chế giá trần bằng mức giá tối thiểu tương đương 8,47 US cent/kWh để tăng khả năng thu hút đầu tư.