ขรรค์ชัย-สุจิตต์ ย้อนพัฒนาการ ปราสาทหิน สู่ ‘พระปรางค์วัดอรุณฯ’ ชี้จุดพีค สื่อศูนย์กลางจักรวาล
เมื่อวันที่ 20 มกราคม นายขรรค์ชัย บุนปาน ประธานบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และนายสุจิตต์ วงษ์เทศ ผู้ก่อตั้งนิตยสารศิลปวัฒนธรรม ร่วมถ่ายทำรายการ “ขรรค์ชัย-สุจิตต์ ทอดน่องท่องเที่ยว” ตอน “ไทย-กัมพูชา ปราสาทหินมาจากไหน?” ณ ท่าเรือวัดโพธิ์ กรุงเทพมหานคร โดยมีนายเอกภัทร์ เชิดธรรมธร เป็นผู้ดำเนินรายการ ถือเป็นตอนแรกของการก้าวเข้าสู่ปีที่ 10 ของรายการนายสุจิตต์กล่าวว่า ท่าเรือวัดโพธิ์ในอดีตเป็นศูนย์กลางการคมนาคมทางน้ำที่สำคัญ ประกอบด้วยท่าเรือขาว ท่าเรือเขียว และท่าเรือแดง รวมถึงตลาดท่าเตียนซึ่งเคยเป็นย่านการค้าที่คึกคักของกรุงเทพฯเหตุผลที่เลือกสถานที่ดังกล่าวเป็นฉากถ่ายทำ เนื่องจากสามารถมองเห็นพระปรางค์วัดอรุณราชวราราม ซึ่งสะท้อนพัฒนาการสูงสุดของสถาปัตยกรรมพระปรางค์ในไทย โดยมีรากฐานมาจากปราสาทหินแบบขอม นักวิชาการระบุว่า พระปรางค์ไทยหลังพุทธศักราช 1800 ได้รับอิทธิพลจากสถาปัตยกรรมเขมร เช่น พระปรางค์ประธานวัดมหาธาตุ จังหวัดพระนครศรีอยุธยานอกจากนี้ ยังพบรูปแบบพระปรางค์ในเมืองต่าง ๆ อาทิ ละโว้ สุโขทัย ศรีสัชนาลัย สุพรรณบุรี ราชบุรี และเพชรบุรี ซึ่งสามารถเทียบเคียงกับปราสาทในเมืองพระนคร ประเทศกัมพูชา ยุคหลังพระเจ้าชัยวรมันที่ 7นายสุจิตต์อธิบายว่า พระปรางค์วัดอรุณฯ เปรียบเสมือน “มหาธาตุหลวง” ของกรุงเทพฯ เริ่มสร้างในสมัยรัชกาลที่ 2 และขยายในสมัยรัชกาลที่ 3 โดยมีต้นแบบจากปราสาทนครวัด สื่อถึงเขาพระสุเมรุซึ่งเป็นศูนย์กลางจักรวาล รายล้อมด้วยเขาสัตตบริภัณฑ์ทั้งเจ็ดพร้อมกันนี้ ยังอ้างอิงงานวิชาการของ รศ.ดร.ประภัสสร์ ขูวิเชียร จากคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ซึ่งระบุว่า พระปรางค์วัดอรุณมีรูปทรง “จอมแห” คือ สูงเรียว โค้งเว้า ฐานกว้าง ผังสถาปัตยกรรมสื่อความหมายถึงศูนย์กลางจักรวาล และถือเป็นพัฒนาการสูงสุดของพระปรางค์ในสมัยรัตนโกสินทร์รายการตอนดังกล่าวมีกำหนดออกอากาศในวันพฤหัสบดีที่ 29 มกราคม เวลา 20.00 น. ทางเฟซบุ๊ก Matichon Online, ข่าวสด, ศิลปวัฒนธรรม และช่อง YouTube Matichon TV